“ผลกระทบ-ความเสี่ยงด้านสุขภาพจากมลพิษทางอากาศมีในระดับที่แตกต่างกัน โดยเฉพาะแรงงงานนอกระบบ-กลุ่มเปราะบาง และยังไม่ได้รับการคุ้มครองทางนโยบาย”

ส่วนหนึ่งของข้อสรุปงานวิจัยที่จัดทำร่วมกันของ 5 องค์กรใน 4 ประเทศ (ไทย สปป.ลาว เวียดนาม และกัมพูชา) ด้วยการสนับสนุนจาก IDRC และองค์กรแรงงานระหว่างประเทศ ILO

ภาพรวมผลกระทบ-ความเสี่ยง-นโยบาย

“นโยบายแรงงานและสิ่งแวดล้อม ยังไม่ครอบคลุมการสัมผัสมลพิษทางอากาศจากอาชีพการงานของแรงงานนอกระบบ อาชีวอนามัย (Occupational Health) ต้องถูกนิยามใหม่ให้รวมถึงแรงงานทุกประเภท

การสัมผัสมลพิษทางอากาศและผลกระทบต่อแรงงานนอกระบบ (Informal Worker) และประชากรกลุ่มเปราะบาง ยังไม่ได้ถูกกล่าวถึงอย่างเพียงพอในงานวิจัยและนโยบายสาธารณะ แรงงานหญิงและเยาวชนในภาคการผลิตไม่เป็นทางการอาจเผชิญความเสี่ยงอย่างไม่ได้สัดส่วน เนื่องจากบรรทัดฐานทางสังคม ลำดับชั้นในสังคม การแบ่งงานกันทำ และการเข้าถึงงทรัพยากรที่จำกัด” ข้อมูลจากรายงานล่าสุดของสถาบันสิ่งแวดล้อมสตอกโฮล์ม (Stockholm Environmental Institute ; SEI) เปิดเผยวันนี้ (24 ต.ค. 2565)

“แรงงานนอกระบบจำนวนมากได้รับผลกระทบจาการสัมผัสมลพิษอากาศในสถานที่ทำงาน แต่งานวิจัยและนโยบายที่มีอยู่ในปัจจุบันกลับไม่ได้มุ่งแก้ไขปัญหาของคนกลุ่มนี้”

ข้อค้นพบดังกล่าวนำไปสู่การจัดงานประชุมเชิงนโยบายระดับภูมิภาคเรื่องมลพิษทางอากาศเมื่อ 26 ต.ค. 2565 ที่ผ่านมา ซึ่งได้เชิญผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจากหลายภาคส่วน รวมถึงเจ้าหน้าที่รัฐ ตัวแทนภาคประชาสังคมที่ทำงานในประเด็นมลพิษทางอากาศและสิทธิแรงงาน นายจ้าง ผู้ประกอบการ และนักวิชาการ และสร้างความเข้าใจร่วมกัน

รายงานฉบับนี้ใช้กรณีศึกษาเชิงลึกในระดับภูมิภาค เพื่อสำรวจผลกระทบจากมลพิษทางอากาศที่ต่างกันของแรงงานทั้งในระบบและนอกระบบในภูมิภาคนี้ เพื่อนำไปสู่ทางออกในการปรับปรุงคุณภาพอากาศ พร้อมกับสร้างสิ่งแวดล้อมที่ดีในโลกของการทำงาน นอกจากนี้ รายงานดังกล่าวยังนำเสสนอข้อเสนอแนะเชิงนโยบายอีกด้วย

รายงานฉบับนี้ใช้กรอบแนวคิดเรื่องอำนาจทับซ้อน (Intersectionality) ในการวิเคราะหห์เพื่อทำความมเข้าใจว่า อัตลักษณ์ทางสังคม และปัจจัยทางวัฒนธรรม สร้างการสัมผัสมลพิษทางอากาศที่ไม่เท่ากัน สำหรับแรงงานกลุ่มต่าง ๆ ได้อย่างไร ตัวอย่างเช่น แรงงานหญิงและเยาวชนในภาคการผลิตที่ไม่เป็นทางการ อาจมีความเสี่ยงอย่างไม่ได้สัดส่วน เนื่องจากบรรทัดฐานทางสังคม ลำดับชั้นในสังคม การแบ่งงานกันทำ และการเข้าถึงงทรัพยากรที่จำกัด

พันธมิตรในการศึกษาชิ้นนี้ประกอบด้วย สถาบันวิจัยจากประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อันได้แก่ สถาบันมนุษย์ศึกษาของเวียดนาม (Institution of Human Studies) สถาบันภูมิศาสตร์มนุษย์ของเวียดนาม (Institution of Human Geography) มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์สุขภาพแห่ง สปป.ลาว (University of Health Sciences) สถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย ประเทศไทย (Asian Institute of Technology) และกรมบริหารจัดการคุณภาพอากาศ เสียง และการสั่นสะเทือน กระทรวงสิ่งแวดล้อมแห่งกัมพูชา ซึ่งช่วยในการศึกษาผลกระทบของมลภาวะทางอากาศต่อคนงาน

งานวิจัยนี้ได้รับการสนับสนุนด้านการเงินจากศูนย์วิจัยด้านการพัฒนาระหว่างประเทศ (International Development Research Center ; IDRC)  และได้รับการสนับสนุนเชิงเทคนิคจากองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (International Labour Organization ; ILO)” SEI เปิดเผย