Վադի Վուրայա․ Ֆուջայրայի Բնական Ժառանգությունը՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-Ի Համաշխարհային Ժառանգության Ցանկին Միանալու Ճանապարհին
Վադի Վուրայան ոչ միայն բնության արգելոց է, այլև ամբողջական էկոլոգիական համակարգ՝ ընդգրկելով շուրջ 220 կմ² տարածք։ Այն հանդիսանում է ավելի քան 1,099 տեսակի կենդանի օրգանիզմների բնակավայր, այդ թվում՝ 216 բուսատեսակ, 114 թռչնատեսակ, 20 կաթնասունների և 30 սողունների ու երկկենցաղների։ Տարածքում հանդիպում են նաև հազվագյուտ և վտանգված տեսակներ, ինչպիսիք են արաբական տահրը և Բլանֆորդի աղվեսը, ինչպես նաև այլ նշանակալի կենդանիներ, այդ թվում՝ կարակալը, ինչը լրացուցիչ կարևորություն է հաղորդում այս տարածքին՝ այն դարձնելով տարածաշրջանի առավել նշանակալի էկոլոգիական վայրերից մեկը։
Վադի Վուրայան առանձնանում է իր մշտահոս բնական ջրվեժով և աղբյուրներով, որոնք դարեր շարունակ հանդիսացել են կյանքի կարևոր աղբյուր այս լեռնային տարածաշրջանում՝ նպաստելով յուրահատուկ էկոհամակարգի ձևավորմանը։ Տարածքում հանդիպում են նաև հազվագյուտ բուսատեսակներ, որոնց շարքում առանձնանում է վայրի խոլորձը (Epipactis veratrifolia)՝ Արաբական Միացյալ Էմիրություններում իր տեսակի միակ ներկայացուցիչը։
Վադին նաև կարևոր հարթակ է գիտական հետազոտությունների համար, քանի որ իրականացված բնապահպանական ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տվել վերահայտնաբերել հազվագյուտ օրգանիզմներ, փաստագրել դրանց ներկայությունը արգելոցի տարածքում և գիտական անվանումներ տալ դրանց՝ կապված հայտնաբերման հանգամանքների հետ։ Սա ևս մեկ անգամ հաստատում է Վադի Վուրայայի կարգավիճակը՝ որպես տարածաշրջանի կենսաբազմազանության ուսումնասիրման բնական լաբորատորիա։
Վադին ունի ոչ միայն էկոլոգիական, այլև պատմամշակութային նշանակություն։ Դարեր շարունակ այն եղել է տեղական համայնքների կյանքի անբաժանելի մասը և գտնվում է մի շարք կարևոր պատմական հուշարձանների հարևանությամբ, այդ թվում՝ Al Bidyah Mosque՝ ԱՄԷ-ի ամենահին պահպանված մզկիթը։ Սա ընդգծում է Ֆուջայրայում մարդու և բնության միջև ձևավորված խորը և պատմական կապը։
Այս բնական ժառանգությունը ներկայում գտնվում է միջազգային ուշադրության կենտրոնում, քանի որ Արաբական Միացյալ Էմիրությունները ներկայացրել է Վադի Վուրայայի թեկնածության փաթեթը՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում որպես բացառիկ համամարդկային արժեք ունեցող բնական վայր ընդգրկելու նպատակով։ Թեկնածության փաթեթը հիմնականում հիմնված է (ix) չափանիշի վրա, որը վերաբերում է համաշխարհային նշանակության շարունակական էկոլոգիական և կենսաբանական գործընթացների ներկայացմանը՝ արտացոլելով վադիի յուրահատուկ համադրությունը երկրաբանական ձևավորումների, մշտահոս քաղցրահամ աղբյուրների և բնական միջավայրերի միջև, որոնք պահպանել են իրենց շարունակականությունը հազարավոր տարիների ընթացքում՝ հանդիսանալով Արաբական թերակղզու լեռնային անապատային էկոհամակարգերից ամենանշանավորներից մեկը։
Փաթեթը հիմնված է Վադի Վուրայայի ստացած մի շարք ազգային և միջազգային ճանաչումների վրա․այն 2009 թվականին ստացել է բնության արգելոցի կարգավիճակ, 2010 թվականին ընդգրկվել է Ռամսարի կոնվենցիայի ցանկում, 2013 թվականին դարձել է ԱՄԷ-ի առաջին ազգային պարկը, իսկ 2018 թվականին ճանաչվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «Մարդը և կենսոլորտը» ծրագրի կենսոլորտային արգելոց։
Այս նախաձեռնությունը արտացոլում է Արաբական Միացյալ Էմիրությունների և Ֆուջայրայի էմիրության հանձնառությունը՝ ուղղված բնական ժառանգության պահպանությանը, դրա միջազգային ճանաչելիության բարձրացմանը և Վադի Վուրայայի կարգավիճակի ամրապնդմանը որպես բացառիկ համամարդկային արժեք ունեցող վայր, որը համապատասխանում է Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկվելու չափանիշներին։
Միջազգային թեկնածության գործընթացի շրջանակում՝ դրա շարունակական փուլում, Ֆուջայրայի Շրջակա միջավայրի վարչությունը, համապատասխան ազգային մարմինների հետ համագործակցությամբ, մասնակցում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության կոմիտեի աշխատանքներին, որոնք այս տարի կանցկացվեն Կորեայի Հանրապետության Բուսան քաղաքում՝ հուլիսի 19-ից 29-ը։ Այս քայլը արտահայտում է Արաբական Միացյալ Էմիրությունների և Ֆուջայրայի էմիրության հանձնառությունը՝ ուղղված բնական ժառանգության պահպանությանը, դրա միջազգային ներկայության ամրապնդմանը և Վադի Վուրայայի կարգավիճակի ամրապնդմանը որպես բացառիկ համամարդկային արժեք ունեցող վայր, որը արժանի է ընդգրկվելու Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։
Orient Planet Group
Orient Planet Group
email us here
